Nieuws

De Liniaal
Superleuk is het om mee te werken aan dit nieuwe onderwijsmagazine: De Liniaal. Het wil een onafhankelijk vaktijdschrift zijn dat de nadruk legt op de basisvaardigheden, bezien vanuit een cognitief perspectief. En dat alles nog Open Access ook! Ik zal de komende tijd enkele stukken doorplaatsen.

Leesonderwijs met verve: het Turing-effect
De Amsterdamse Alan Turingschool staat in heel Nederland bekend om zijn effectieve leesonderwijs. Oprichters Eva Naaijkens en Martin Bootsma geven nascholing aan collega’s van andere scholen. ‘Lezen is geen raadspel, neem het voortouw als leerkracht.’
Dit verhaal schreef ik voor het decembernummer 2025 van het Onderwijsblad.

Privaat onderwijs helpt uitvallers met autisme op weg
Voor de AOb bezocht ik afgelopen najaar een private opleiding voor it’ers in Amersfoort, ITvitae. Het zijn vooral uitvallers uit onderwijs en werk (Nederland telt 70.000 leerlingen die meer dan drie maanden thuis zitten) die hun weg vinden naar het voormalig klooster OLV Ter Eem waar ze in circa 6/9 maanden worden klaargestoomd voor de arbeidsmarkt. Het kost wat, maar neurodivergentie is hier geen vies woord en je krijgt er als student de tijd om te wennen aan ritme (op tijd opstaan bijvoorbeeld). ‘Je hebt technische skills nodig om een baan te krijgen, maar werknemersvaardigheden om die te houden.’
Lees het verhaal in Het Onderwijsblad.

Tweede Kamer en de doorstroomtoets
Vanavond, 11 december 2025, praat de Tweede Kamer weer over de doorstroomtoets. In mei was dat geen prettig gesprek. De Kamer was boos omdat de staatssecretaris haar massale kritiek op de toets leek te negeren.
Lees het verhaal hier voordat je het debat beluistert (link in artikel).

De visie van Moorman
Vijf politieke partijen waren op 27 oktober 2025 te gast op het Hyperion Lyceum in Amsterdam. Zet onderwijs op #1 luidde het motto van de middag. Middels stellingen werden Marjolein Moorman (PvdA/GL), Ilana Rooderkerk (D66), Chantal van den Berg (CDA), Arend Kisteman (VVD) en Sam Schwarz (SP) verleid tot heldere taal. Voor het moderniseren van artikel 23 bleek een meerderheid, de brede brugklas had wel fans maar voor een verplichting schrokken de meeste sprekers terug. Het meest uitgesproken was Moorman: ‘Met Onderwijsnetwerk Amsterdam proberen we als gemeente scholen en leraren te verleiden om het goede te doen. Want we weten zoveel over wat werkt. Maar wordt het geen tijd om als overheid de regie te pakken en te zeggen: Dit is hoe we het gaan doen?’
Het verhaal maakte ik in opdracht van Stichting Meer leren op school.

Doorzetter wint Leon van Gelderprijs
Starter leerkracht PO Judith Bosma (21) heeft de Leon van Gelderprijs 2025 gewonnen met een praktische waaier voor klassenmanagement en overwicht in het basisonderwijs. Maar het had weinig gescheeld of ze was gestopt tijdens haar lio-stage. Ik interviewde haar voor de AOb en ik was onder de indruk. Zo jong en zo verstandig. Lees het verhaal hier (zonder inlog!)?

Leraren aan het stuur
Leraar, neem je verantwoordelijkheid en ga staan voor je vakmanschap. Dat is de boodschap die Pedro de Bruyckere en Frank Cornelissen begin november over onderwijs(Neder)land uitstrooiden. Hun stelling: realiseer je hoeveel vrijheid je hebt binnen het Nederlandse onderwijssysteem en neem de verantwoordelijkheid die daarbij hoort (De Bruyckere). Formuleer een visie en neem samen met je team stelling voor het onderwijs waar jullie in geloven (Cornelissen). Beide kozen met andere woorden duidelijk positie waar het gaat om de vraag wie er moet ‘sturen’ in het onderwijs: de leraar.
Lees het verhaal hier.

‘Oorlogsduif’ op bezoek bij lerarenopleiding HvA
Hans Blom sprak op de lerarenopleiding van de HvA over goed en fout in de Tweede Wereldoorlog naar aanleiding van het boek Oorlogsduif. Een goed verhaal, zonder PowerPoint, het kan!
Lees het verhaal hier.

OCW: scholen worden verplicht om evidence-informed te werken
Scholen worden verplicht om evidence-informed te werken. Dat stelde Timon Verheule, plaatsvervangend directeur generaal funderend onderwijs bij OCW eind oktober in zijn bijdrage tijdens de lancering van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs. Het was het belangrijkste nieuws op het feestelijke NRO-congres in conferentiecentrum NBC in Nieuwegein.
Lees het verhaal hier.

KC Leyenburg brengt gedeeld leiderschap in de praktijk
Op KC Leyenburg in Den Haag is een team van (on)bevoegden verantwoordelijk voor meerdere groepen leerlingen uit eenzelfde jaargroep. Gedeeld leiderschap zorgt voor blije gezichten.
Lees het verhaal hier.

Van Veen spelt het uit: gaat de politiek luisteren?
Ten onrechte krijgt de leraar in Nederland voortdurend de schuld van een dalende onderwijskwaliteit (die niet eens bewezen is), schrijft Klaas van Veen. Leraren doen over het algemeen het juiste, maar worden tegengewerkt door het systeem dat we hebben ingericht. Zijn boodschap: Wil je iets anders, organiseer het dan anders.
Lees het verhaal hier.

De nieuwe Bootsma heet Montessori
Brieven aan Miyo van Martin Bootsma heeft de Boek met Grote Impact 2025-prijs gewonnen. Volgens de jury is het een soort W.F. Hermans van de educatieve sector: een werk waarin de liefde voor het meesterschap van de leraar van elke pagina spat. Geen trukendozen of schijnoplossingen, maar een eerbetoon aan de complexiteit én de schoonheid van het vak. (Tekstbron: Eva Naaijkens)
Eerder schreef ik al dat Brieven aan Miyo aan iedere lerarenopleiding in het basis boekenpakket hoort. Het leest als een beknopt pedagogisch program dat verder reikt dan literatuuronderwijs.
Lees het verhaal hier.

De puber en de pedagoog
Otto Barendsen wilde een ambitieus boek over adolescentiepsychologie en opvoeding schrijven. Jarenlang hield hij een dagboek bij over Jaap Kann, de puber aan wie hij vijf jaar lang huiswerkles gaf, zes dagen per week. Helaas overleed Barendsen voor hij zijn boek kon uitwerken. Het materiaal raakte in de vergetelheid en is pas onlangs weer opgediept door Mineke van Essen en Sanne Parlevliet. Zij schreven er een rijk boek over vol pedagogische – en onderwijsgeschiedenis: De puber en de pedagoog.
Lees het verhaal hier.

Korpershoek: codificeer praktijkkennis
Hanke Korpershoek is de verbinding tussen onderwijspraktijk en onderwijsonderzoek in levende lijve. Ze hield afgelopen zomer haar oratie als hoogleraar onderwijswetenschappen aan de RUG, maar ze heeft ook haar lesbevoegdheid primair onderwijs. In haar oratie pleit ze onder andere voor het vastleggen van praktijkkennis van leraren en voor het slechten van wederzijdse vooroordelen van leraren en wetenschappers.
Lees het verhaal hier.

Competitie maakt onaardig
Twee jaar concurreren om de beste te worden. Het maakte Chileense middelbare scholieren niet aardiger, blijkt uit onderzoek. Handig om te weten in het kader van burgerschapsonderwijs?
Lees het verhaal hier.

SLO praat uitgevers bij op kerndoelentop
De kerndoelentop, zo noemde SLO, landelijk expertisecentrum voor het curriculum, de uitgeversmiddag die ze eind juni organiseerde in Utrecht. Een vette knipoog naar de NAVO-top die deze week Den Haag en omgeving plat legde. Redacteuren en uitgevers werden in de Jaarbeurs bijgepraat over de curriculumvernieuwing waar SLO samen met talloze vakexperts en leraren al jaren aan werkt.
Lees het verhaal hier.

Inclusiever onderwijs, stap voor stap
Inclusief onderwijs in 2035. Het staat er misschien nogal bout, op de website van de Nederlandse overheid, maar het is slechts een doelstelling, meer niet. Nuchter stelt hoogleraar orthopedagogiek Anna Bosman het publiek in Amsterdams debatcentrum De Balie gerust. Veel leraren, leidinggevenden en een aantal ambtenaren zijn afgekomen op het debat over inclusief onderwijs dat op 22 mei werd georganiseerd door het Nederlands Mathematisch Instituut (NMI).
Lees het verhaal hier.

Haal de natuur de klas in
april 2025 – De seringen bloeien, de plataan loopt uit. Heb je zin om de natuur de klas in te halen? De schoolplaten van M.A. Koekkoek hielpen onderwijzers, toen Schooltv nog niet bestond. En ze vormen nog steeds prachtig materiaal.
Lees het verhaal hier.

Kansen in de polder
Mohammed en Fatma wippen vaak bij me langs met hun huiswerk. Ze bewijzen wat een uitdaging meertaligheid kan zijn en hoeveel verschil het maakt of een leraar hogeverwachtingen van je heeft. Een particulier verhaal.
Lees het verhaal hier.